Doğu Anadolu | Doğu Bayazıt

1001 Gece Masalları Burada mı Başladı? Doğu Bayazıt

Dünyanın en saygın gazetelerinden New York Times’ın en çok satanlar listesinde aylarca kalan Walking Bible isimli kitabın ilk sayfası Doğu Bayazıt ile başlıyor, aynı İncil’in ilk bölümü Yaratılış’taki Nuh Tufanı gibi. İncil’de adı geçen yerleri tek tek dolaşarak kitabını yazan Amerikalı yazar Bruce Feiler, Nuh’un Gemisi ile ilgili olarak Ağrı Dağı’ndan söz ederken, Doğu Bayazıt’taki gözlemlerini de dile getiriyor.

Doğu Bayazıt Pazarından Bir GörüntüDoğu Bayazıt sokakları sürprizler ve renklerle bezenmiş.

İran sınırına 35 km. mesafede yer alan Doğu Bayazıt tufan sonrası Nuh’un Gemisi’nin karaya oturduğu, başı göklerdeki Ağrı Dağı’nın başlangıç noktası gibi. İnanışa göre bugüne kadar Nuh’unkiyle beraber altı tufan olmuş, yedincisinde ise kıyamet kopacak.

Doğu Bayazıt adını Moğolların bir kolu olan Celayirlilerin sultanlarından biri olan Beyazıt’tan almış. Doğu Bayazıt’a doğusu sonradan postada karışıklık olmasın diye eklenmiş. Önemli geçim kaynakları tarım, hayvancılık bir de sınır ticareti olan ilçede, her daim hummalı bir trafik var. İran’a gidecek ya da oradan gelen kamyonlar yolları doldurmuş durumda. Şehirde çok sayıda pasaj bulunuyor. Bunlardaki dükkanlarda satılan yabancı içki ve sigara ucuz. Aynı zamanda elektronik eşya ve çay da var. Bu pasajlarda porselenden bibloya, termostan masa örtüsüne kadar satılan tüm ev eşyaları çok göz yorucu, yanlışlıkla hediye olarak getirilse, tez elden başkasına hibe edeceğiniz tarzda ıvır zıvır şeyler. Doğu insanı çok sıcak, konuştuğunuz herkes size kıtlama içtikleri çaydan ikram etmek istiyor. İnsanlar sohbetlerde ilçedeki turizm potansiyelinden bahsedip, bunun değerlendirilememesinden yakınıyorlar.

Saraya giden yolun üzerinde bulunan Keşiş’in Bağı’nın Kerem ile Aslı’nın hikayesinde geçen yer olduğuna inanılıyor.

İSHAK PAŞA SARAYI

Doğu Bayazıt Ishak Paşa Sarayı18. yüzyıl Osmanlı mimarisinin en belirgin ve seçkin örneklerinden biri olan İshak Paşa Sarayı Doğu Bayazıt’ın 7 kilometre doğusunda bir dağın yamacı üzerinde tüm heybetiyle yer alıyor. Binbir Gece Masalları’ndaki sarayları anımsatan yapı Selçuk, Osmanlı, Gürcü, İran ve Ermeni mimarisinin özelliklerini taşıyor. Güneş batışını seyretmek için en güzel yerlerden biri olan sarayın inşaatını 1685 yılında Çolak Abdi Paşa başlatmış, oğlu İshak da tamamlamış. 7600 m2 ye yayılan sarayın biraz ilerisinde bir cami ve Urartu dönemine ait olduğu sanılan bir kale var. Sarayın ilk avlusuna girişi sağlayan altın kaplamalı kapı Doğu Bayazıt’ı üç kere işgal eden Ruslar tarafından (ç)alınıp St. Petersburg’daki Hermitaj Müzesi’ne götürülmüş. Kapının hemen girişinde yorgun gelen ve susuz kalmış ziyaretçiler için yapılmış bir çeşme bulunuyor. Sadece aile üyeleri ve özel misafirlerin geçmesine izin verilen ikinci avluda Harem ve Selamlık girişleri bulunuyor. Selçuklu kümbetlerini hatırlatan yapıda da Çolak Abdi Paşa ve akrabalarının mezarları var. Görkemli bir girişe sahip Harem’de mutfak, hamam ve odalar bulunuyor. Yerde bulunan medeniyet sembolü borular ısıtma, kanalizasyon ve su için kullanılmış. Harem’deki en görkemli bölüm ise çiçek desenli taş işçiliğinin ve süslü kolonların kullanıldığı yemek odası. Alaturka tuvalet ise şu ahir ömrünüzde görebileceğiniz en güzel manzaralı mekanlardan biri! Selamlık bölümünde, kütüphane, cami ve kabul odaları bulunuyor. Saray, Nuri Bilge Ceylan’ın ödüllü “İklimler” filminin kışı betimleyen görsel malzemesiydi.

NASIL GİDİLİR?

Doğu Bayazıt Ağrı’ya 95 kilometre uzaklıkta. Bu ilçeden Iğdır 51, Erzurum 285, Ankara ise 1210 kilometre mesafede.

Eğer Doğu Bayazıt’tan Van’a doğru gidiyorsanız, yarım saat sonra rampada durun, çok güzel bir Ağrı Dağı manzarasıyla karşılaşacaksınız. Yolunuz daha sonra Yavuz Sultan Selim’in 1514’de İranlıları yendiği ünlü savaşa adını veren Çaldıran’dan, ardından da Muradiye Şelalesi’nden geçecek. Kars’tan Doğu Bayazıt’a gidiyorsanız, Iğdır 138 kilometre sürüyor.
Kars’tan ayrıldıktan bir saat sonra Ermenistan sınırı başlıyor, Arpaçayı da yerini Aras Nehri’ne bırakıyor. Doğu’da hava batıya göre en az bir saat erken kararıyor. Yolculuğunuz esnasında bunu muhakkak göz önünde bulundurun.

Uzun yıllar kapalı kaldıktan sonra tekrar turizme açılan Ağrı Dağı’na tırmanmak isterseniz, Buklamania Outdoor Sports ile temasa geçebilirsiniz.

Dağa ancak özel izinle çıkılıyor. Yazın yapılan çıkışlarda şirket, gerekli izinleri önceden alıyor.
Tel: (0212) 245 06 35
www.bukla.com

Mem-u Zin’in yazarı filozof Ahmet-i Hani’nin türbesi İshak Paşa Sarayı’nın yakınında bulunuyor.
Aydın Kudu

NEREDE YENİR?

Doğuş Restoran
Tel: (0472) 312 73 48
Aşçı yemeği dedikleri sulu yemeklerden lahmacuna, kebap çeşitlerine kadar çok farklı seçenekler var. İlçenin en iyi lokantası. Dağ kebabı da spesiyalitelerinden biri.

Evin Restoran
Tel: (0472) 312 60 73
Ağırlıklı olarak kebap çeşitleri, pizza ve pide var. Sulu yemek ve alabalık da bulabiliyorsunuz.

Gaziantep Sofrası
Tel: (0472) 312 07 02
Bu mekanda tavuk çevirme, ızgara et, işkembe ve diğer çorba çeşitleri var.

NEREDE KALINIR?

Bölgede yeşermeye çalışan turizmin dallarına terör hep balta vurdu. Onun için otelleri yörenin şartlarına göre değerlendirin.

Golden Hill Otel
Tel: (0472) 312 87 17
90 odalı, dört yıldızlı bu tesis ilçedeki en yeni ve şimdilik en iyi otel. Odaların bazıları dağa bakıyor. Servis amatör.

Sim-er Otel
Tel: (0472) 312 48 42
www.simerhotel.com
Şehir merkezinden uzakta, İran sınırı üzerinde. Otelden çok güzel bir Ağrı Dağı manzarası var.

Nuh Otel
Tel: (0472) 312 72 32
www.hotel.nuh.8m.com
65 odalı ve şehrin göbeğinde. Odalar temiz, çatıdaki restorandan yemek yerken Ağrı Dağı’nı seyredebilirsiniz.

Derya Otel
Tel: (0472) 312 75 31
Şehir merkezinde ve 60 odanın çoğu balkonlu.