Ege | İzmir – Bergama

Kağıda adını veren şehir, Bergama

BergamaBergama antik çağda zirveye ulaşmış, Atina’ya rakip olmuş ve adını tarihe altın harflerle kazımış bir şehir. Bugünkü Bergama ilçesinin hemen yukarısında bulunan Akropol, konumu itibariyle çok etkileyici bir yer ve asırlarca kraliyet ailesi ve kamu binalarına ev sahipliği yapmış. Tam tepedeki Trajan Tapınağı ise Roma mimarisinin bir başyapıtı olarak tüm dünyaya meydan okuyor.

Anadolu’nun en dik tiyatrosu 80 sıradan oluşuyor ve 10.000 kişilik bir kapasiteye sahip. 1870’lerde demiryolu inşaatı için Bergama’ya gelen Karl Humann, Zeus Sunağı’nı gemilerle Almanya’ya taşıdı.

Berli Pergamon Müzesi
Berlin’deki Pergamon Müzesi’nde sergilenen Zeus Sunağı.

Bergama’nın dünya tarihinde çok önemli bir yeri var. Eskiden dünyada iki büyük kütüphane bulunuyordu. Biri 500.000 kitap kapasiteli İskenderiye, diğeri de 200.000 kitaplı Bergama Kütüphanesi.

Mısırlılar kendi kütüphanelerinden daha büyük olacak kaygısıyla Bergama’ya papirüs ihracatını durduruyorlar. Kral II. Eumenes küplere biniyor, hemen bilim adamlarını topluyor ve papirüsün yerine geçecek bir şey icat ediliyor. O da kurutulmuş hayvan derisi. Buna da Bergama kâğıdı adı veriliyor ve bu kelime batı dillerine parşömen olarak geçiyor. Papirüs yuvarlanmış kâğıt şeklinde olduğundan her defasında açıp kapamak zordu, oysa dünyada ilk defa parşömen sayesinde yaprakları üst üste koyup ciltlemek mümkün oluyordu.

Kütüphanedeki kitaplara ne olduğunu merak ediyorsanız, Markus Antonius eşi Kleopatra’ya düğün hediyesi olarak verince tüm kitaplar İskenderiye’de toplandı. Daha sonraki dönemlerde de bu kitaplar yakıldı, evet geçmişimize ait bu muhteşem hazine yanıp kül oldu ve eski dünyaya ışık tutacak eserler tarihin sayfalarında kaybolup gitti. Anadolu’daki en güzel ilçelerden biri olan Bergama’daki eski Mısır tanrı ve tanrıçalarına adanmış Roma tapınağı olan Kızıl Avlu bugün cami olarak kullanılıyor.

Dünyanın ilk hastanelerinden

Bergama AsklepionBergama’nın girişindeki Asklepion antik dönemde, dünyada sadece üç tane olan hastanelerden biri. Diğerleri Yunanistan’daki Kos (İstanköy) adası ile Epidauros’da bulunan ve sağlık tanrısı Asklepios’a adanarak girişinde “Buraya ölümün girmesi yasaktır” yazan yapı. Bu tarihi yerde hastaları sağlıklarına kavuşturmak için psikolojiden tutun, çamur banyolarına, bitki tedavisinden kutsal suya kadar her yolu denemişler. Su, açık hava, güzel ortam ve dinlenmenin en iyi tedavi yolu olduğunu keşfetmişler. Asırlar sonra tıbbın sembolü olarak hala yılan kullanılıyor, bunun sebebi de yılanın her yıl derisini değiştirerek yeni bir hayata başlaması, hastaların da hastanede iyileşerek yeni bir hayata başlangıç yaptıklarının düşünülmesi.

Tıp dünyasına çok önemli katkıları olan, öğretileri 17.yüzyıla kadar yaygın olarak kullanılan ve Hipokrat’tan sonra antik dünyanın yetiştirdiği en ünlü tıp adamı olarak geçen Galenos 2.yüzyılda Bergama’da yaşamış önemli şahsiyetlerden biriydi. Bergama’dan Berlin’e götürülen ve eski şehirle aynı adı taşıyan Pergamon Müzesi’nde bulunan baş tanrı Zeus’un sunağı da, Yunan döneminin en önemli şaheserlerinden biri olarak kabul ediliyor.

NEREDE YENİR?

Asklepion Restoran
Tel: (0232) 632 20 06
Ev yemekleri beraberinde parmak yedirtiyor. Köfte için midenizde yer bırakın.

ALLIANOI

Anadolu’daki duraklarınızdan biri Bergama ise, yakındaki Allianoi’a mutlaka uğrayın. Yapılan kazılarda ele geçen eserlerden, kuruluşunun Hellenistik çağa dayandığı anlaşılan Allianoi’de, asıl yapılaşma, İ.S. 2.yüzyılda Roma İmparatorluğu döneminde olmuş, bu dönemde yapılan köprü ve caddelere, Bizans döneminde kilise ve şapeller eklenmiş.

Allianoi’u sıradışı bir antik kent haline getiren Ilıca ise Roma döneminde yapılıp, 9700 metrekarelik bir alana yayılmış. Soğukluk-ılıklık-sıcaklık ve soyunma yeri mekanlarından oluşan Ilıca’daki suyun şifalı olduğu bilimsel analizlerle kanıtlanmış. En ilginci ise Ilıca’nın halen kullanılabilir durumda olması.

Kazılardan çıkan eserlerin biri de 1800 yaşında olmasına rağmen güzelliği ile yıllara meydan okuyan Venüs heykeli. Allianoi’i bir an önce görmeye çalışın, her an bir baraj gölünün altında kalabilir.