İç Anadolu | Konya

İnsanlığın Kilometre Taşı, Konya

Türkiye’nin tahıl ambarı olan Konya, eski ile yeninin karıştığı, modern ile tutucunun bir arada yaşadığı bir şehir. 4000 yıl önce Hititlilerin Kuwanna dedikleri şehre, Grekler ikonların şehri anlamında Iconium demişler. Türklere düşense baştaki ve sondaki harfleri atıp Konya’yı ortaya çıkartmak olmuş.

Konya Mevlana TürbesiMevlana’nın babası Bahaeddin Veled’in, oğlunun yanındaki mezarı, yatay değil, dikey durumda. Bu durum babanın oğluna gösterdiği saygı olarak yorumlanıyor.

Mevlana’nın Türbesi Türkiye’nin en çok ziyaret edilen mekanlarından.

Aziz Pavlus ve Barnabas’ın da ziyaret ettikleri Konya farklı medeniyetlerin izlerini bünyesinde barındırıyor. Hıristiyanlığın önemli azizelerinden biri olan Tekla’nın yaşadığı yer olarak Konya geçiyor. Dünyanın bilinen en eski yerleşimi Çatalhöyük’e olan yakınlığı, Selçukluların başkenti olması ve Mevlana’nın türbesine ev sahipliği yapması çok sayıda turistin Konya’ya gelmesine neden oluyor. Şehir çok düz olduğundan etraf bisiklet ve mobiletlilerin tekelinde.
Konya deyince akla ilk gelen isim olan Mevlana’nın Türbesi “Ne olursan ol gel” sözündeki hoşgörüden mi kaynaklanıyor bilinmez ama her daim kalabalık. Türbenin bulunduğu binada eskiden sema gösterilerinin yapıldığı semahane ile bir mescit var. Bugün müze olarak kullanılan yapıyla aynı bahçe içinde, eskiden dervişlerin kaldığı odalar bulunuyor. II. Selim’in Konya valisiyken yaptırdığı Selimiye Camii, müzenin yanından göğe doğru yükseliyor.

Mevlana dinsel ve kamusal alanda kadınlara daha fazla değer verilmesi için çalışıp, tek eşliliği savunmuş.

Ailesi Moğol istilasından kaçıp Konya’ya yerleşmiş olan Mevlana, 1207’de, bugünün Afganistan’ında doğmuş.
Mevlana; rehberimiz, önderimiz anlamına geliyor. Eserlerini Farsça yazan Mevlana, Tebrizli Şems ile tanışınca hayatının akışı değişmiş. Asıl adı Celâleddin Rumi olan Mevlana’nın müritleri Şems’in etkisinden rahatsız olup, Şems’i öldürmüşler. Bunun üzerine Mevlana dünya nimetlerinden tamamen uzaklaşıp, 25.000 beyitten oluşan, Mesnevi’yi yazmaya başlamış. Mevlana için ölüm Allah’la buluşmak ve kutlanması gereken bir olay, bu yüzden de ölüm tarihi olan 17 Aralık’ta törenler, Sema gösterileri yapılıyor. Mevleviler kefeni sembolize eden beyaz kıyafetleri ve mezar taşlarını hatırlatan uzun şapkalarıyla, Allah’tan aldıklarını kulla paylaşarak dans ediyorlar.

ANADOLU SUFİZMİ

KonyaTasavvuf genel anlamda islami kaynaklı olmakla beraber islamiyeti evrensel ölçülere taşıyan Türk Sufi ekolüne verilen isim. Bu akımın kurucusu Hace Ahmet Yesevi ve ardılları olan Mevlana, Hacı Bektaş Veli ve Yunus Emre ise Anadolu’yu mesken seçerek Melami geleneğine bağlı kalmak kaydıyla, Türk İslam sentezini oluşturmuş. Bundan kasıt Türklerin İslam öncesi kültür ve geleneklerini koruyarak İslam’ın temel prensipleri ile bir uyum sağlamış olmaları. Bu tanrıdan korkmak yerine onu sevmek, insandan ve toplumdan kaçmak yerine insan ve toplum merkezli sevgiye dayalı, iki özlü bir anlayış. Özellikle Mevlana, dünyadan ve kendinden kopma şeklinde oluşan tasavvuf anlayışıyla sınırlı olan zaman ve mekanı sınırsız hale getirerek İslam dininin farklı bir yanını ortaya koyuyor. Mevlana hiçbir kural, tekke, makam, mal derdi olmadan pozitif ve mistik ilimlerde yol alma çabasında. Anadolu sufileri hayattan ve dünyadan kopmaksızın şerde pasif, hayırda ise aktifler. Dolayısıyla, “kendini kurtarman yetmez ne bulduysan herkes ile paylaşabilmelisin” felsefesini benimsemişler. Her vaktin, her zamanın, her makamın ayrı ayrı bir edebinin olduğunu tüm dünyaya en entellektüel şekilde anlatan Anadolu sufileri olmuş.

NEREDE KALINIR?

Otel Rumi
Tel: (0332) 353 11 21
www.rumihotel.com
Konya Havaalanı’na 11 kilometre mesafedeki otel, Mevlana Müzesi manzaralı ve Konya’nın ilk butik oteli olarak geçiyor.

Otel Ulusan
Tel: (0332) 351 50 04
Kısıtlı bütçe için ideal bir otel. PTT’nin hemen arkasında. Odalar temiz ama bazılarının banyoları ortak kullanılıyor.

Konya Rixos
Tel: (0332) 221 50 00
www.rixos.com
Güzel manzaralı ama merkeze uzak bir otel.

Özkaymak Otel
Tel: (0332) 237 87 20
www.ozkaymak.com.tr

NE YENİR?

Köşk Konya Mutfağı
Tel: (0332) 352 85 47
Eski bir Konya köşkünün restorasyonuyla ortaya çıkan yapıda, yer sofrasında da yemek yemek mümkün. Tandır, gözleme, bamya konusunda iddialılar. Üzeri şamfıstığı ile süslenmiş Höşmerim tatlısını deneyin.

Şifa Restoran
Tel: (0332) 352 05 19
Konya fırın kebabı, kıymalı veya kuşbaşılı etli ekmek spesiyaliteleri. Tatlıya düşkünseniz, hamurun kaymakla yoğrulması sonucunda ortaya çıkan,
Saç Arası’nı ve Mevlana Sarması’nı deneyin.

NE YAPILIR?

Selçuklu vezirlerinden Emir Celâleddin Karatay’ın yaptırdığı eski Karatay Medresesi, şimdi Çini Müzesi. Eskiden öğrencilerin dini eğitim gördüğü odalarda dolaşırken, Selçuklu çinilerinin tadını çıkarın. Beyşehir Gölü yakınındaki Kubadabad Sarayı’ndan getirilmiş ve ağırlıklı olarak mavi rengin kullanıldığı çinilerden gözlerinizi alamazken, onları yaratan ustaların yeteneklerini takdir edeceksiniz.

Üst kısmı yıldırım kurbanı olan İnce Minare’de ahşap ve taş kabartmaları inceleyin. Bizans’ın sembolü olan çift başlı kartal, bu sefer Selçukluların temsilcisi olarak karşınıza çıkacak.

Alaettin Tepesi’ndeki Alaettin Camisi’nde Roma ve Bizans kalıntılarının kullanılmasıyla ortaya çıkan şaheseri görün.

Şerafettin Camii’nin arkasında bulunan Tarihi Mahkeme Hamamı’nda, kese yaptırırken keyif yapın.

ÇATALHÖYÜK

James Mellaart’ın 1958 yılında bulduğu Çatalhöyük, insanlık tarihi için bir dönüm noktası. İnsanların mağaralardan çıkıp, bir arada yaşadıkları dünyadaki ilk yer.17 metre yüksekliğindeki höyük sadece 275 metreye, 450 metre boyutlarında. Arkeoloji meraklısı değilseniz, görebileceğiniz birkaç duvar parçası hayal kırıklığı yaşatabilir, ama 9000 yıl öncesinin yaşamına şahit olmak açısından ilginç. O dönemde etrafta hala tehlikeli hayvanlar bulunduğundan, genelde iki odadan oluşan evlerin duvarlarını birbirlerine bitişik yapmışlar ve kapı yerine damdan girişi tercih etmişler. Samanla karıştırılıp, güneşte kurutulmuş olan tuğlalardan yapılan evlerin benzerlerini aradan geçen binlerce yıla rağmen, Konya civarında görmek hala mümkün. Çatalhöyük’te bulunan kabartmalar, ana tanrıça heykelcikleri, obsidyen denilen siyah cam benzeri, volkanik kayadan yapılmış objelerin büyük bir kısmı bugün Ankara’daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde sergileniyor.

Oturan ana tanrıça Heykelciği, Çatalhöyük İ.Ö. 6 bin yıl ilk yarısı Anadolu Medeniyetleri Müzesi.

Ana tanrıça heykelciği, siyah taş, Çatalhöyük İ.Ö. 6 bin yıl ilk yarısı, Anadolu Medeniyetleri Müzesi.